الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )
65
موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )
اجماع شده كما اينكه از شهيد ثانى حكايت شده است و روايت صحيحى بر اين مطلب هست و بسيارى از اصحاب به آن عمل كردهاند ، چنان كه صاحب جواهر بدان تصريح كرده است . امّا فقيهان ديگر مذاهب در اين مورد اختلاف دارند : بعضى قائلند : تنها دستوردهنده كشته مىشود . بعضى ديگر گفتهاند : تنها قاتل را مىكشند . گروهى معتقدند : هر دو ( دستوردهنده و قاتل ) را به قتل مىرسانند . گروهى ديگر قائلند : هيچيك را نمىكشند و تنها دستوردهنده را تعزير مىكنند . روايات 1 . محمد بن يحيى ، عن أحمد بن محمد ، وعدة من أصحابنا ، عن سهل بن زياد جميعا ، عن ابن محبوب ، عن ابن رئاب ، عن زرارة ، عن أبي جعفر عليه السّلام في رجل أمر رجلا بقتل رجل فقتله ؟ فقال : يقتل به الذي قتله ، و يحبس الآمر بقتله في السجن ، حتى يموت ؛ « 1 » از امام باقر - عليه السلام - در مورد كسى كه ديگرى را به كشتن شخص سومى فرمان داده و او نيز آن شخص را كشت ، پرسيده شد ، فرمود : قاتل كشته مىشود و دستوردهنده آن قدر در زندان مىماند تا بميرد . شيخ طوسى در تهذيب الاحكام به اسنادش از احمد بن محمد از ابن محبوب مثل آن را روايت كرده است . « 2 » صدوق به اسناد خودش از ابن محبوب مثل آن روايت را نقل كرده جز اينكه در آنجا دارد : « أمر رجلا حرّا ؛ مرد آزادى را فرمان داد » . « 3 » مجلسى گفته است : روايت صحيح است و عالمان اماميه در مورد هر دو ، حكم قطعى دادهاند . « 4 » 2 . روينا عن سليمان بن موسى قال : لو أمر رجل عبدا له ، فقتل رجلا لم يقتل الآمر و لكن يديه « 5 » و يعاقب و يحبس . فإن أمر حرّا ؛ فإنّ الحر إن شاء أطاعه و إن شاء لا ، فلا يقتل الآمر ؛ « 6 »
--> ( 1 ) . كافى ، ج 7 ، ص 275 ، ح 1 ؛ وسائل الشيعة ( به نقل از : كافى ) ، ج 19 ، ص 32 ، ح 1 . ( 2 ) . تهذيب الاحكام ، ج 10 ، ص 219 ، ح 11 ؛ استبصار ، ج 4 ، ص 283 ، ح 1 . ( 3 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 81 ، ح 17 . ( 4 ) . مرآة العقول ، ج 24 ، ص 35 . ( 5 ) . « أي يؤدي الدية ؛ يعنى ديه را مىپردازد » . ( 6 ) . محلّى ، ج 10 ، ص 508 .